പശു ഹിന്ദുക്കൾക്ക് മാതാവ് ആയതിങ്ങനെ! ഭക്തർ അറിയേണ്ട ഗോവത്സ ദ്വാദശി വിശേഷങ്ങൾ

ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം ഗോമാതാവിനെയും കിടാവിനെയും ഈശ്വരസ്വരൂപമായി കണ്ട് ആരാധിക്കുന്ന അതിവിശേഷ ദിനമാണ് ഗോവത്സ ദ്വാദശി (Govatsa Dwadashi). ദീപാവലി ആഘോഷങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചുകൊണ്ട് വരുന്ന ഈ പുണ്യദിനം മഹാരാഷ്ട്ര പോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ‘വസു ബാരസ്’ (Vasu Baras) എന്നും, ചിലയിടങ്ങളിൽ ‘നന്ദിനി വ്രതം’ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കുടുംബത്തിൽ ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും സന്താനഭാഗ്യവും ഉണ്ടാകാൻ ഗോമാതാവിനെ പൂജിക്കുന്ന, ഗോവത്സ ദ്വാദശിയുടെ ചരിത്രം, ആചാരങ്ങൾ, ഭക്ഷണക്രമം, മന്ത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സകല വിവരങ്ങളും താഴെ വിശദമായി നൽകുന്നു.

എന്താണ് ഗോവത്സ ദ്വാദശി? ചരിത്രവും ഐതിഹ്യവും

പുരാണപ്രകാരം ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ചേർന്ന് അമൃതിനായി പാലാഴി മഥനം നടത്തിയപ്പോൾ, അതിൽ നിന്നും ഉയർന്നുവന്ന അമൂല്യ രത്നങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു സർവ്വാഭീഷ്ടദായിനിയായ കാമധേനു. ഈ കാമധേനു ഉയർന്നുവന്ന ദിനമാണ് ഗോവത്സ ദ്വാദശിയായി ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഈ ദിവസം കാമദേനുവിന്റെ മകളും വസിഷ്ഠ മഹർഷിയുടെ ദിവ്യപ്പശുവുമായ നന്ദിനിയെയും  ഒരുപോലെ പൂജിക്കുന്നു. പശുക്കളിൽ മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളും വസിക്കുന്നു എന്നാണ് ഹൈന്ദവ സങ്കൽപ്പം. അതിനാൽ ഗോമാതാവിനെയും കിടാവിനെയും പ്രപഞ്ചമാതാവായി കണ്ട് ആരാധിക്കുന്നതിലൂടെ എല്ലാ ദേവീദേവന്മാരുടെയും അനുഗ്രഹം ഒന്നിച്ചു ലഭിക്കുന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം

ഗോവത്സ ദ്വാദശിയുടെ പ്രാധാന്യം

• സന്താനഭാഗ്യം: കുട്ടികളില്ലാത്ത ദമ്പതികൾ ഗോവത്സ ദ്വാദശി നാളിൽ വ്രതമെടുത്ത് പശുവിനെയും കിടാവിനെയും പൂജിച്ചാൽ സത്‌സന്താന ഭാഗ്യം ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.
• ഐശ്വര്യവും സമ്പത്തും: ഗോമാതാവിനെ ലക്ഷ്മീദേവിയുടെ സ്വരൂപമായാണ് കാണുന്നത്. അതിനാൽ ദീപാവലിക്ക് മുൻപായി ഈ പൂജ ചെയ്യുന്നത് വീട്ടിൽ സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അകറ്റാൻ സഹായിക്കും.
• പാപമോചനം: ഗോമാതാവിന് ആഹാരം നൽകുന്നതിലൂടെയും പ്രദക്ഷിണം വെക്കുന്നതിലൂടെയും മുൻജന്മ പാപങ്ങൾ നശിക്കുമെന്ന് പുരാണങ്ങൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

പ്രധാന ആചാരങ്ങളും പൂജാവിധികളും

1. ഗോപൂജ ഒരുക്കൽ: പശുവിനെയും കിടാവിനെയും നന്നായി കുളിപ്പിച്ച് വൃത്തിയാക്കുന്നു. അവയുടെ കൊമ്പുകളിലും നെറ്റിയിലും മഞ്ഞളും കുങ്കുമവും ചന്ദനവും മാലകളും കൊണ്ട് തൊട്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു.

2. ആരതിയും പൂജയും: സന്ധ്യാസമയത്ത് പശുവിനും കിടാവിനും മുന്നിൽ നിലവിളക്ക് കൊളുത്തി ചന്ദനത്തിരിയും കർപ്പൂരവും കത്തിച്ച് ആരതി ഉഴിയുന്നു. മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളെയും മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച് പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നു.

3. ഗോമാതാവിന് ആഹാരം നൽകൽ: പൂജയ്ക്ക് ശേഷം പശുവിനും കിടാവിനും കഴിക്കാൻ മുളപ്പിച്ച ചെറുപയർ, ഗോതമ്പ് കൊണ്ടുള്ള പലഹാരങ്ങൾ, ശർക്കര, പഴങ്ങൾ, അവിൽ എന്നിവ ഭക്തിയോടെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് നൽകുന്നു.

വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളും ഭക്ഷണക്രമവും

ഗോവത്സ ദ്വാദശി നാളിൽ നോൽക്കുന്ന വ്രതത്തിന് കർശനമായ ചില ഭക്ഷണ ചിട്ടകളുണ്ട്. അന്നേ ദിവസം പശുവിൻ പാലും പാലുൽപ്പന്നങ്ങളും പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കണം എന്നതാണ് ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്.

പ്രധാന പ്രാർത്ഥനകളും ഗോമാതാ മന്ത്രങ്ങളും

ഗോപൂജ ചെയ്യുമ്പോഴും ആരതി ഉഴിയുമ്പോഴും ഈ മന്ത്രങ്ങൾ ജപിക്കുന്നത് അത്യുത്തമമാണ്:

• ഗോമാതാ പ്രാർത്ഥന:
  “സർവ്വകാമദുഘേ ദേവി സർവ്വതീർത്ഥാഭിഷേചനി
  പാവനേ സുരഭി ഭദ്രേ ദേവി തുഭ്യം നമോ നമഃ”
• കാമധേനു ഗായത്രി മന്ത്രം:
  “ഓം സുരഭ്യൈ ച വിദ്മഹേ കാമദോഗ്ദ്ധ്ര്യൈ ച ധീമഹി തന്നോ ഗോമാതാ പ്രചോദയാത്”
• ലളിതമായ മന്ത്രം: “ഓം സുരഭ്യൈ നമഃ” അഥവാ “ഓം ഗോമാത്രായൈ നമഃ”

പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

പ്രകൃതിയെയും സഹജീവികളെയും സ്നേഹിക്കാനും സംരക്ഷിക്കാനും നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന അതിമനോഹരമായ ഒരു ആചാരമാണ് ഗോവത്സ ദ്വാദശി. ഗോമാതാവിലുള്ള ഈശ്വരചൈതന്യത്തെ തൊട്ടറിഞ്ഞ് ഭക്തിയോടെ ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നത് വഴി ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷവും സമ്പത്തും സമാധാനവും നിറയുമെന്നത് ഉറപ്പാണ്.

കൂടുതൽ സനാതന ധർമ്മ – ഹൈന്ദവ ആത്മീയ അറിവുകൾക്കായി ക്ഷേത്രവീഥി സ്ഥിരമായി സന്ദർശിക്കുക.