അറിയാം വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി എന്ന സ്വർഗ്ഗവാതിൽ ഏകാദശി

വ്രതങ്ങളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും പുണ്യദായകമായ വ്രതമായാണ് വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി അഥവാ സ്വർഗ്ഗവാതിൽ ഏകാദശി കണക്കാക്കുന്നത്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ സകല പാപങ്ങളെയും നീക്കി ഐശ്വര്യവും മാത്രമല്ല, പരമമായ മോക്ഷവും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ 24 ഏകാദശികളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി.

എന്താണ് ‘വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി’? സങ്കൽപ്പവും പ്രാധാന്യവും

ധനു മാസത്തിലെ വെളുത്ത പക്ഷത്തിൽ പതിനൊന്നാമത്തെ തിഥിയാണ് വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി. സാധാരണയായി ഡിസംബർ പകുതിക്കും ജനുവരി പകുതിക്കും ഇടയിലാണ് ഈ പുണ്യദിനം വരുന്നത്.

ഈ പുണ്യദിനത്തിൽ ഭഗവാൻ മഹാവിഷ്ണു ‘വൈകുണ്ഠത്തിന്റെ’ വാതിലുകൾ ഭക്തർക്കായി തുറന്നിരിക്കുമെന്നാണ് പ്രധാന വിശ്വാസം. അതിനാൽ വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി നാളിൽ വ്രതമനുഷ്ഠിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നവർക്ക് ജനനമരണ ചക്രങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിച്ച്, ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരാൻ കഴിയുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

പുരാണങ്ങളിലെ പരാമർശങ്ങൾ

ഏകാദശിയുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചും പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും വിവിധ പുരാണങ്ങളിൽ വളരെ വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്.

പത്മപുരാണം (മുരാസുര വധം): പത്മപുരാണപ്രകാരം  മുരാസുര വധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആണ് ആദ്യമായി ഈ വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി പാതിപാദിക്കുന്നത് അതീവ തേജസ്വിനിയായ ഒരു ദേവി ഉയർന്നുവന്നു. മുരാസുരനെ വധിക്കാനായി ഭഗവാന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നും അതീവ തേജ്വസിയായ ഒരു ദേവി ഉദയം കൊണ്ടു എന്നും മുരാസുരനെ ഇല്ലായ്മ ചെയ്യുകയും ആ ദേവിക്ക് ‘ഏകാദശി’ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അന്ന് ധനു മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ഏകാദശി ആയിരുന്നു. ഈ ദിനത്തിൽ വ്രതമെടുത്ത് തന്നെ ഭജിക്കുന്നവർക്ക് വൈകുണ്ഠ പ്രാപ്തി ഉണ്ടാകുമെന്ന് ഭഗവാൻ ഏകാദശി ദേവിക്ക് വരം നൽകി. ഈ മുരാസുരനെ വധിച്ചതിനാലാണ് ഭഗവാന് മുരാരി എന്ന പേര് വന്നത്.

മഹാഭാരതം (ഗീതാ ജയന്തി): കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധഭൂമിയിൽ വെച്ച് വിഷാദവാനായ അർജ്ജുനന് ശ്രീകൃഷ്ണ ഭഗവാൻ  ‘ഭഗവദ്ഗീത’ ഉപദേശിച്ചു നൽകിയത് ഇതേ വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി ദിനത്തിലാണെന്ന് മഹാഭാരതം പറയുന്നു. അതിനാൽ ഈ ദിനം ‘ഗീതാ ജയന്തി’ ആയും ലോകമെമ്പാടും ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു.

സ്വർഗ്ഗവാതിൽ ദർശനത്തിന്റെ മഹത്വം (കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ)

വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി ദിനത്തിൽ കേരളത്തിലെ പ്രധാന വൈഷ്ണവ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും ദർശനവും നടക്കാറുണ്ട്. ഈ ദിവസം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ‘സ്വർഗ്ഗവാതിൽ’ (വടക്കേ വാതിൽ) എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക കവാടം തുറക്കുന്നു. അതിരാവിലെ ഈ വാതിലിലൂടെ പ്രവേശിച്ച് ഭഗവാനെ ദർശിക്കുന്നത് ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളിലെ പാപങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുന്നു.

വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി വ്രതം എങ്ങനെ ആചരിക്കാം ?

• ദശമി (തലേദിവസം): വ്രതം നോൽക്കുന്നവർ ഏകാദശിയുടെ തലേദിവസമായ ദശമി നാളിൽ ‘ഒരിക്കൽ’ അനുഷ്ഠിക്കണം. അതായത്, ഒരു നേരം (സാധാരണയായി ഉച്ചയ്ക്ക്) മാത്രം അരിയാഹാരം കഴിക്കുക. രാത്രിയിൽ ഗോതമ്പോ പഴങ്ങളോ ലഘുവായി കഴിക്കാം. അന്നേ ദിവസം മുതൽ തന്നെ മാംസാഹാരം, ഉള്ളി, വെളുത്തുള്ളി എന്നിവ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കുകയും ബ്രഹ്മചര്യം പാലിക്ണംക്കുകയും വേണം.
• ഏകാദശി : സൂര്യോദയം മുതൽ പിറ്റേന്ന് സൂര്യോദയം വരെയാണ് ഏകാദശി വ്രതം. അന്നേദിവസം പൂർണ്ണ ഉപവാസം അഥവാ നിർജ്ജല ഏകാദശി അനുഷ്ഠിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം. ഇതിന് സാധിക്കാത്തവർക്ക് ഫലമൂലാദികൾ, പാൽ, ഇളനീർ, തുളസീതീർത്ഥം എന്നിവ കഴിച്ച് വ്രതം നോൽക്കാം. അന്നേ ദിവസം പകലും രാത്രിയും ഉറങ്ങാതെ വിഷ്ണു ക്ഷേത്ര ദർശനം നടത്തുകയും, വിഷ്ണു സഹസ്രനാമം, ഭഗവദ്ഗീത, നാരായണീയം തുടങ്ങിയവ പാരായണം ചെയ്യുകയും വേണം.
• ദ്വാദശി : ഏകാദശിക്ക് പിറ്റേന്ന് ദ്വാദശി ദിനത്തിൽ അതിരാവിലെ കുളിച്ച് ക്ഷേത്രദർശനം നടത്തുക. സൂര്യോദയത്തിന് ശേഷം മഹാവിഷ്ണുവിനെ പ്രാർത്ഥിച്ച്, തുളസിയില ഇട്ട തീർത്ഥം സേവിച്ച് വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിനെ ‘പാരണ വിടുക’ എന്ന് പറയുന്നു. നെല്ലിക്ക, കറിവേപ്പില, ചേന തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുത്തിയ സാത്വികമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ച് വേണം പാരണ വിടാൻ. അന്നേ ദിവസവും പകലുറക്കം പാടില്ല.

സ്വർഗ്ഗവാതിൽ ഏകാദശിക്ക് ജപിക്കേണ്ട പ്രധാന മന്ത്രങ്ങൾ

ഏകാദശി ദിനത്തിൽ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ നാമങ്ങൾ ജപിക്കുന്നത് ആയിരം മടങ്ങ് ഫലം നൽകും. താഴെ പറയുന്ന ലളിത മന്ത്രങ്ങൾ വ്രതസമയത്ത് ഭക്തിയോടെ ജപിക്കാവുന്നതാണ്:

പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ (Vaikuntha Ekadashi FAQ)

1. ആർക്കൊക്കെ ഏകാദശി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കാം?

എട്ടു വയസ്സിനു മുകളിലുള്ള കുട്ടികൾ മുതൽ ആർക്കും വ്രതം എടുക്കാം.

2. ഏകാദശി ദിനത്തിൽ വെള്ളം കുടിക്കാമോ?

ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായത് ‘നിർജ്ജല ഉപവാസം‘ ആണ്. എന്നാൽ ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവർക്ക് തുളസിത്തറയിലെ മണ്ണ് തൊട്ട് നെറ്റിയിൽ തൊട്ട ശേഷം തുളസീതീർത്ഥമോ ശുദ്ധജലമോ കുടിക്കാവുന്നതാണ്.

3. ഏകാദശി ദിനത്തിൽ പകലുറങ്ങാമോ?

ഇല്ല, ഏകാദശി വ്രതത്തിൽ പകലും രാത്രിയും ഉറങ്ങുന്നത് നിഷിദ്ധമാണ്.

4. സ്വർഗ്ഗവാതിൽ ദർശനം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ വ്രതം പൂർണ്ണമാകുമോ?

തീർച്ചയായും വ്രതം പൂർണ്ണമാകും. സ്വർഗ്ഗവാതിൽ കവാടമുള്ള വലിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പോകാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, വിഷ്ണു അല്ലെങ്കിൽ കൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനം നടത്തിയാലും പൂർണ്ണ ഫലം ലഭിക്കും.

5. മരുന്നുകൾ കഴിക്കുന്നവർക്ക് ഏകാദശി വ്രതം നോൽക്കാമോ?

നിത്യവും മരുന്ന് കഴിക്കേണ്ടവർ ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഭക്ഷണം (ഗോതമ്പോ, പഴങ്ങളോ) കഴിച്ച് മരുന്ന് കഴിക്കണം. അവരവർക്ക് സാധിക്കുന്ന രീതിയിൽ നാമജപത്തോടെ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നതാണ് ഉചിതം

ഏകാദശി വ്രതത്തെക്കുറിച്ചും മറ്റ് ഹൈന്ദവ ആചാരങ്ങളെക്കുറിച്ചും കൂടുതലറിയാൻ kshethraveedhi.com സ്ഥിരമായി സന്ദർശിക്കുക.