ഹൈന്ദവ വ്രതങ്ങളിലെ ഏറ്റവും കഠിന വ്രതമായ നിർജ്ജല ഏകാദശിയെ കുറിച്ച് അറിയാമോ . .?

ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം വ്രതങ്ങളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠവും കഠിനവുമായ വ്രതമാണ് നിർജല ഏകാദശി (Nirjala Ekadashi). പേര് അന്വർത്ഥമാക്കും വിധം ജലപാനം പോലുമില്ലാതെ അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഈ മഹാ ഏകാദശി, ഭഗവാൻ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വിശേഷ ദിനം ആണ്. ഒരു വർഷത്തിൽ സാധാരണയായി 24 ഏകാദശികളാണ് വരുന്നത്. വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ എല്ലാ ഏകാദശികളും നോൽക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ഭക്തന്, ഈയൊരു നിർജല ഏകാദശി വ്രതം പൂർണ്ണ ഭക്തിയോടെ അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ആ വർഷത്തെ മുഴുവൻ ഏകാദശികളും നോറ്റ പുണ്യം സിദ്ധിക്കുമെന്നാണ് പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നത്.

kshethraveedhi.com-ന്റെ പ്രിയ വായനക്കാർക്കായി നിർജല ഏകാദശിയുടെ ചരിത്രം, പൂജാവിധികൾ, മന്ത്രങ്ങൾ, ഭക്ഷണക്രമം തുടങ്ങി ഈ പുണ്യദിനത്തെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ അറിയേണ്ട എല്ലാ വിവരങ്ങളും ഇവിടെ സവിസ്തരം പ്രതിപാദിക്കുന്നു.

എന്താണ് നിർജല ഏകാദശി? പ്രാധാന്യമെന്ത്?

ഹിന്ദു പഞ്ചാംഗ പ്രകാരം ജ്യേഷ്ഠ മാസത്തിലെ (മലയാള മാസം ഇടവം – മിഥുനം) ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ വരുന്ന ഏകാദശിയാണ് നിർജല ഏകാദശി എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. കൊടും വേനൽക്കാലത്താണ് ഇത് വരുന്നത് എന്നതിനാൽ ജലം പോലുമില്ലാതെ വ്രതം നോൽക്കുന്നത് അങ്ങേയറ്റം കഠിനമാണ്. ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ഒരുപോലെ ഈശ്വരനിലേക്ക് പൂർണ്ണമായി സമർപ്പിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ തപസ്സായി ഈ ദിവസത്തെ കണക്കാക്കുന്നു. ലൗകികമായ ആഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിന്നു ഭഗവത് ചിന്തയിൽ മാത്രം ലയിക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

നിർജല ഏകാദശി: 2026, 2027 തീയതികൾ

നിർജല ഏകാദശി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്ന ഭക്തർക്കായി ഈ വർഷത്തെയും അടുത്ത വർഷത്തെയും ഇംഗ്ലീഷ് കലണ്ടർ പ്രകാരമുള്ള തീയതികൾ താഴെ നൽകുന്നു:

വിവിധ പുരാണങ്ങളിലെ പരാമർശങ്ങളും ചരിത്രവും

ഏകാദശി വ്രതങ്ങളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും വിശേഷപ്പെട്ടതായതിനാൽ, ഒട്ടുമിക്ക പ്രമുഖ ഹൈന്ദവ പുരാണങ്ങളിലും നിർജല ഏകാദശിയെക്കുറിച്ച് വളരെ വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്.

1. പത്മപുരാണം (Padma Purana): നിർജല ഏകാദശിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ വിവരണം പത്മപുരാണത്തിലെ ജ്യേഷ്ഠ മാഹാത്മ്യത്തിലാണുള്ളത്. പാണ്ഡവരിൽ രണ്ടാമനായ ഭീമസേനനും വേദവ്യാസനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിലൂടെയാണ് ഈ വ്രതത്തിന്റെ മാഹാത്മ്യം ലോകമറിയുന്നത്. ഭീമന്റെ ഉദരത്തിൽ ‘വൃകം’ എന്ന അഗ്നിയുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് വിശപ്പ് സഹിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. കുടുംബത്തിലെ മറ്റെല്ലാവരും വ്രതം നോൽക്കുമ്പോൾ തനിക്ക് അതിന് കഴിയാത്തതിലെ ദുഃഖം ഭീമൻ വ്യാസമുനിയെ അറിയിച്ചു. അപ്പോഴാണ്, വർഷത്തിൽ ഈയൊരു ദിവസം മാത്രം ജലം പോലും കുടിക്കാതെ വ്രതമെടുത്താൽ എല്ലാ ഏകാദശികളുടെയും ഫലം ലഭിക്കുമെന്ന് വ്യാസൻ ഉപദേശിക്കുന്നത്. ഭീമൻ ഈ വ്രതം പൂർത്തിയാക്കിയതിനാൽ ഇതിന് ‘ഭീമസേന ഏകാദശി’ അഥവാ ‘പാണ്ഡവ ഏകാദശി’ എന്ന് പേരുവന്നു.

2. ബ്രഹ്മവൈവർത്ത പുരാണം (Brahma Vaivarta Purana): ഈ പുരാണത്തിലും നിർജല ഏകാദശിയുടെ കർശനമായ വ്രതാനുഷ്ഠാന ക്രമങ്ങളും, ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ പ്രീതിപ്പെടുത്തി മോക്ഷം നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങളും വിശദമായി പറയുന്നുണ്ട്.

3. സ്കന്ദപുരാണം (Skanda Purana): ജ്യേഷ്ഠ മാസത്തിലെ  കൊടുംചൂടിൽ നിർജല വ്രതം നോൽക്കുന്നതിനൊപ്പം, ദാഹിക്കുന്നവർക്ക് ജലദാനം (വെള്ളം നൽകുന്നത്) ചെയ്യുന്നതിന്റെ മഹത്വം സ്കന്ദപുരാണം എടുത്തുപറയുന്നു. ഇത് സർവ്വ പാപങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുമെന്ന് ഇതിൽ പറയുന്നു.

4. വിഷ്ണുപുരാണം (Vishnu Purana): ഈ ഏകാദശി ദിനത്തിൽ വിഷ്ണു സഹസ്രനാമം ജപിക്കുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യവും, ലൗകികമായ ആഗ്രഹങ്ങൾ വെടിഞ്ഞ് ഈശ്വരനിൽ മാത്രം ലയിക്കുന്നവർക്ക് വൈകുണ്ഠ പ്രാപ്തി എങ്ങനെ സാധ്യമാകുന്നു എന്നും വിഷ്ണുപുരാണത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു.

നിർജല ഏകാദശി: ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ

പൂജാ രീതികളും വ്രതാനുഷ്ഠാന ക്രമവും

സമ്പൂർണ്ണമായ ഭക്തിയോടും ചിട്ടയോടും കൂടി വേണം ഈ മഹാ ഏകാദശി അനുഷ്ഠിക്കാൻ. വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്ന രീതിയിലാണ് ചെയ്യേണ്ടത്:

• ദശമി ദിനത്തിലെ ഒരുക്കങ്ങൾ: ഏകാദശിക്ക് തലേദിവസമായ ദശമി നാളിൽ തന്നെ വ്രതം ആരംഭിക്കുന്നു. ദശമി ദിനത്തിൽ ഒരിക്കലൂണ് (ഒരു നേരം മാത്രം അരിയാഹാരം) മാത്രമേ പാടുള്ളൂ. സൂര്യാസ്തമയത്തിന് ശേഷം ഭക്ഷണം പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കണം.
• ഏകാദശി ദിനത്തിലെ പൂജകൾ: അതിരാവിലെ ബ്രാഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് കുളിച്ചു ശുദ്ധിയാവുക. മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കുന്നത് വിഷ്ണു പ്രീതിക്ക് ഉത്തമമാണ്. വീടും പൂജാമുറിയും വൃത്തിയാക്കി മഹാവിഷ്ണുവിനും ലക്ഷ്മി ദേവിക്കും മുന്നിൽ നെയ്യ് വിളക്ക് കൊളുത്തുക. ഭഗവാന് തുളസിമാല, ചന്ദനം, മഞ്ഞപ്പൂക്കൾ എന്നിവ സമർപ്പിക്കുക. സൂര്യോദയം മുതൽ അടുത്ത ദിവസം സൂര്യോദയം വരെ ഒരു തുള്ളി വെള്ളം പോലും കുടിക്കാതെ ഉപവസിക്കണം.
• രാത്രി ജാഗരണം: ഏകാദശി വ്രതത്തിന്റെ പൂർണ്ണഫലം ലഭിക്കുന്നത് രാത്രി ഉറങ്ങാതെയുള്ള ജാഗരണത്തിലൂടെയാണ്. പകലുറക്കവും രാത്രിയുറക്കവും കർശനമായി ഒഴിവാക്കുക. വിഷ്ണു സഹസ്രനാമം, ഭഗവദ് ഗീത, ശ്രീമദ് ഭാഗവതം തുടങ്ങിയ പുണ്യഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഈ സമയം പാരായണം ചെയ്യുക.
• ദ്വാദശി പാരണ (വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കൽ): പിറ്റേന്ന് ദ്വാദശി ദിനത്തിൽ അതിരാവിലെ കുളിച്ചു ശുദ്ധിയായി പൂജകൾ പൂർത്തിയാക്കുക. ഹരിവാസര സമയം കഴിഞ്ഞ ശേഷം, അർഹരായവർക്ക്  അന്നദാനമോ മറ്റ് ദാനധർമ്മങ്ങളോ നടത്തണം. അതിനുശേഷം ഭഗവാന് നേദിച്ച തുളസിയില ഇട്ട തീർത്ഥജലം കുടിച്ച് പാരണ വിടാം.

ജപിക്കേണ്ട പ്രധാന പ്രാർത്ഥനകളും മന്ത്രങ്ങളും

വ്രതദിനത്തിൽ മനസ്സിൽ എപ്പോഴും ഈശ്വര ചിന്ത നിറഞ്ഞുനിൽക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ കഴിയുന്നത്ര തവണ ജപിക്കുക:

ഭക്ഷണ ക്രമവും നിയന്ത്രണങ്ങളും (ചെയ്യേണ്ടതും ഒഴിവാക്കേണ്ടതും)

• അന്നം (അരി ഭക്ഷണം), ഗോതമ്പ്, ബാർലി, പയർ വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കുക.
• മത്സ്യ-മാംസാദികൾ, മദ്യം, മുട്ട തുടങ്ങിയവ ദിവസങ്ങൾക്ക് മുൻപേ തന്നെ ഉപേക്ഷിക്കണം.
• കോപം, അസൂയ, അഹങ്കാരം, പരദൂഷണം തുടങ്ങിയ ചിന്തകൾ മനസ്സിൽ പ്രവേശിക്കാൻ അനുവദിക്കരുത്. പൂർണ്ണ ബ്രഹ്മചര്യം പാലിക്കണം.

പതിവ് ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും (FAQ)

കൂടുതൽ സനാതന ധർമ്മ – ഹൈന്ദവ ആത്മീയ അറിവുകൾക്കും ക്ഷേത്ര വിശേഷങ്ങൾക്കുമായി ക്ഷേത്രവീഥി സ്ഥിരമായി സന്ദർശിക്കുക.